Voor Democraten Hilversum en straks voor Lokaal Eén is het heel belangrijk, misschien wel het allerbelangrijkst, om de samenleving (inwoners, bedrijven en organisaties) te betrekken bij de vorming, voorbereiding en besluitvorming van beleid. Dat begint in gesprek met de buurten en dorpen. En dat niet alleen als er een project op stapel staat, bijvoorbeeld een bouwproject, maar ook bij algemeen beleid, zoals bijvoorbeeld op het gebied van zorg, bereikbaarheid, evenementen, of -nu actueel- het parkeerbeleid.
Participatie zien wij als een vorm van medezeggenschap. Waarbij het niet alleen gaat om meedoen en meedenken, maar waarbij ook sprake is van initiatiefrecht, adviesrecht en instemmingsrecht. Die trefwoorden komen in de nota niet voor. Wel de woorden burgerforum en dialoogtafel, maar die komen in de verordening niet voor. De Participatienota die nu voorligt gaat vooral in op participatie bij ruimtelijke initiatieven.
Een trefwoord dat wel voorkomt in de nota is ‘referendum’. Eén keer, en verder niet.
Van rechtswege moeten vanaf 1 januari nieuwe regels voor participatie zijn vastgesteld. Als het zo is dat de referendumverordening ook op 1 januari van rechtswege vervalt, waarom is het referendum dan geen onderdeel van het participatiebeleid?
Dan de participatieladder. De eerste twee treden, informeren en meeweten, zijn geen vormen van participatie, maar vormen ook zonder participatiebeleid onderdeel van zorgvuldig openbaar bestuur. Zeker in een gemeente die een open bestuurscultuur voorstaat. Bovendien zou het particuliere initiatiefnemers op het idee kunnen brengen dat de buurt alleen informeren over een bouwinitiatief gelijk staat aan participatie.
Een van de belangrijkste knelpunten bij participatie doet zich voor bij particuliere bouwinitiatieven. Daar valt vooral bij de inwoners een wereld van vertrouwen terug te winnen. Nou kan je je beperken tot te zeggen dat onder de Omgevingswet participatie vormvrij is, maar je kunt ook als gemeente actief voorwaarden scheppen voor goede participatie, door waar nodig partijen tot elkaar te brengen en desgewenst als moderator of onafhankelijke verslaglegger op te treden.
En dan is er tenslotte nog de kwestie dat inwoners vaak met een initiatiefnemer aan tafel zitten zonder voldoende kennis van zaken. Daar kan de gemeente zorgen voor een gelijk speelveld en helpen kennisachterstand weg te nemen.